شنبه تا پنجشنبه ۸:۳۰ الی ۲۰:۳۰

تیرگی بعد از سوختگی، زخم، لیزر یا پلاسماجت اغلب به‌دلیل لک پس از التهاب (PIH) است؛ چه زمانی باید پوست را آرام کرد و درمان لک قهوه‌ای چگونه انتخاب می‌شود.

اگر بعد از سوختگی با اتو، آب جوش یا روغن داغ، یا بعد از زخم، جوش، لیزر یا پلاسماجت روی پوستتان لک قهوه‌ای یا تیرگی باقی مانده است، به‌احتمال زیاد با لک پس از التهاب یا PIH روبه‌رو هستید. این لک‌ها معمولاً به‌دلیل تحریک سلول‌های رنگدانه‌ساز پوست بعد از التهاب ایجاد می‌شوند و درمانشان به عمق لک، نوع پوست و میزان التهاب باقی‌مانده بستگی دارد.

ویدئوی توضیحات دکتر جای فیلم آموزشی پزشک — به‌زودی
دکتر شادی مظلومی درباره‌ی علت تیرگی بعد از سوختگی و زمان درست شروع درمان توضیح می‌دهد.

تیرگی بعد از سوختگی یا زخم چیست؟

تیرگی بعد از سوختگی یا زخم در بیشتر موارد نوعی واکنش رنگدانه‌ای پوست است که بعد از یک التهاب باقی می‌ماند. در زبان پزشکی به این پدیده «لک پس از التهاب» یا PIH (Post-Inflammatory Hyperpigmentation) می‌گویند.

وقتی پوست دچار آسیب می‌شود — چه با گرما، چه با اصطکاک، چه با لیزر یا حتی یک جوش بزرگ — سلول‌های پوست در پاسخ به آن التهاب، رنگدانه‌ی بیشتری تولید می‌کنند و همین تولید بیشتر ملانین، به‌صورت یک لک قهوه‌ای دیده می‌شود.

تفاوت لک سطحی، لک عمقی و اسکار

همه‌ی ردهای باقی‌مانده بعد از آسیب یکسان نیستند. لک سطحی معمولاً قهوه‌ای روشن است و در لایه‌های بالایی پوست قرار دارد و پاسخ بهتری به درمان می‌دهد. لک عمقی ته‌رنگ خاکستری یا آبی‌تر دارد و دیرتر کم‌رنگ می‌شود.

اسکار با لک فرق دارد؛ اسکار یعنی تغییر در بافت پوست (فرورفتگی یا برجستگی)، در حالی‌که لک فقط تغییر رنگ است. تشخیص این‌که با کدام مورد روبه‌رو هستید، مسیر درمان را کاملاً تغییر می‌دهد و این تشخیص پس از معاینه انجام می‌شود.

چرا لیزر زودهنگام روی پوست ملتهب می‌تواند لک را بدتر کند؟

یکی از مهم‌ترین نکته‌ها این است که لیزر روی پوستی که هنوز ملتهب است، می‌تواند به‌جای کم‌کردن لک، آن را تشدید کند. وقتی پوست هنوز در فاز التهاب است، هر تحریک اضافی می‌تواند تولید رنگدانه را بیشتر کند.

به همین دلیل در بسیاری از موارد، گام اول درمان «آرام‌کردن پوست» است، نه لیزر فوری. ابتدا باید التهاب کنترل شود و سپس بسته به نوع لک تصمیم گرفته شود.

نقش ضدآفتاب در درمان لک بعد از سوختگی

ضدآفتاب در درمان PIH نقش کلیدی دارد، نه نقش جانبی. نور آفتاب می‌تواند لک باقی‌مانده را تیره‌تر و مقاوم‌تر کند و نتیجه‌ی هر درمانی را خنثی نماید.

استفاده‌ی منظم از ضدآفتاب با پوشش مناسب، یکی از مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین بخش‌های درمان است و معمولاً باید پیش و در طول کل دوره‌ی درمان ادامه پیدا کند.

درمان‌های روشن‌کننده و دارویی (فقط با نظر پزشک)

در بسیاری از موارد، بعد از کنترل التهاب، از کرم‌های روشن‌کننده برای کم‌رنگ‌کردن تدریجی لک استفاده می‌شود. این درمان‌ها باید زیر نظر پزشک و متناسب با نوع پوست انتخاب شوند؛ مصرف خودسرانه‌ی ترکیبات قوی می‌تواند پوست را تحریک کند و لک را بدتر نماید.

نتیجه‌ی این درمان‌ها تدریجی است و معمولاً به صبر و پیگیری نیاز دارد. این روش جایگزین معاینه نیست، بلکه بخشی از یک برنامه‌ی کلی درمان است.

لیزر در موارد منتخب

وقتی پوست آرام شد و لک باقی ماند، در موارد منتخب و پس از معاینه، ممکن است از لیزرهای مخصوص لک مانند لیزر پیکوثانیه برای کمک به کم‌رنگ‌شدن لک استفاده شود. انتخاب نوع لیزر و تنظیم پارامترها به نوع پوست و نوع لک بستگی دارد و توسط پزشک انجام می‌شود.

مهم است بدانید که هر لکی مناسب لیزر نیست و در پوست‌های تیره‌تر، انتخاب نادرست لیزر می‌تواند خطرناک باشد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر لک یا تیرگی بعد از سوختگی، زخم یا لیزر بیشتر از چند هفته باقی مانده، در حال تیره‌تر شدن است، یا با تغییر بافت پوست همراه شده، بهتر است پیش از هر اقدام خودسرانه با پزشک متخصص پوست مشورت کنید. در کلینیک تخصصی شادی در کرج، نوع لک و بهترین مسیر درمان پس از معاینه مشخص می‌شود.

نکته کلیدی

لیزر زودهنگام روی پوست ملتهب می‌تواند لک را بدتر کند؛ در بسیاری از موارد گام اول، آرام‌کردن پوست و ضدآفتاب است، نه لیزر فوری.

سؤالات متداول

لک بعد از سوختگی یا جوش خودبه‌خود از بین می‌رود؟

در برخی موارد لک سطحی به‌مرور کم‌رنگ می‌شود، اما این روند می‌تواند ماه‌ها طول بکشد و با آفتاب تیره‌تر شود. درمان مناسب و ضدآفتاب معمولاً به کم‌رنگ‌شدن سریع‌تر و پایدارتر کمک می‌کند. تصمیم نهایی پس از معاینه گرفته می‌شود.

آیا می‌توانم بلافاصله بعد از سوختگی لیزر بزنم؟

معمولاً خیر. لیزر روی پوست ملتهب می‌تواند لک را بدتر کند. در بیشتر موارد ابتدا باید پوست آرام شود و سپس در صورت نیاز و با تشخیص پزشک از لیزر استفاده شود.

تفاوت لک بعد از التهاب با ملاسما چیست؟

لک پس از التهاب (PIH) بعد از یک آسیب مشخص مثل جوش، زخم یا سوختگی ایجاد می‌شود، در حالی‌که ملاسما اغلب الگوی متقارن دارد و به عوامل هورمونی و نور حساس است. تشخیص دقیق و انتخاب درمان پس از معاینه انجام می‌شود.

درمان چند جلسه طول می‌کشد؟

بستگی به عمق لک، نوع پوست و میزان التهاب دارد و از فردی به فرد دیگر متفاوت است؛ ممکن است به چند جلسه و چند ماه پیگیری نیاز باشد.

نیاز به مشاوره دارید؟

برای بررسی وضعیت پوست و انتخاب بهترین مسیر درمان، می‌توانید مشاوره‌ی تخصصی رزرو کنید. رزرو مشاوره

دیدگاه‌ها ۰

هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید!

تماس با ما